Kullanıcı Değerlemesi:  / 4
Kötüİyi 


DÜNYA GÖZÜYLE ATATÜRK
AFGANİSTAN:
DEVLET ADAMLARI:
“O büyük insan yalnız Türkiye için değil, bütün Doğu, bütün Doğu ulusları için de en büyük
önderdi.”
Amanullah Han
Afgan Kralı
(Tan, 17 Kasım 1938)
“Türkiye’de yalnız bir Mustafa Kemal değil, Mustafa Kemaller vardır ki her alanda onun
program ve eserlerini günden güne ileri götürmek için didinmektedirler.”
Sultan Ahmet Han
Afganistan Büyükelçisi
(Cumhuriyet, 13 Kasım 1938)
ALMANYA:
BASIN:
“ATATÜRK isminin ardındaki hikâye, Türk halkının gönlüne asla silinemeyecek bir şekilde
kazınmıştır. O kendine özgü devlet adamının kişiliğini ve yarattığı eseri tüm dünya gibi bizler de
büyük bir takdirle izliyoruz.”
VOLKISCHER BEOBACHTER
11 Kasım 1938
“Bizler ATATÜRK’ü devlet adamı ve asker olarak değerlendirdik… Bu büyük kaybın
arkasında bıraktığı miras, kendi içinde kenetlenmiş ve gençleşmiş bir halk tarafından taşınan millî
devlettir.”
VOLKISCHER BEOBACHTER
12 Kasım 1938
“Halkın dile getirilmeyen ancak gözlerinden okunan mateminde sadece en büyük evladını
değil, kurtarıcısı ve babasını da kaybetmiş olmanın üzüntüsü fark ediliyordu.”
NATIONAL ZEITUNG
11 Kasım 1938
“Türk halkının seçilmiş temsilcileri aracılığıyla yeni Türkiye Devleti’nin yaratıcısına verdiği
ATATÜRK - Türklerin babası - ismi sadece içi boş bir kelime değil, her Türk vatandaşı için kelime
anlamını aşan, özel bir anlamı olan bir payedir. Ancak aynı zamanda bu büyük devlet adamının
diğer adı olan ‘Kemal’ de taşıyıcısı için önemli sembollerle doludur. Dilimize ‘olgun’ olarak
çevrilebilecek bu ismi o, bir tesadüf eseri değil, elde ettiği başarılardan dolayı taşımaktaydı.”
NATIONAL ZEITUNG
11 Kasım 1938
“ATATÜRK, ‘Türklerin babası’ anlamına gelmektedir. Hayata gözlerine yuman ATATÜRK,
tüm gücü ile halkının geleceği için çalışan bir babaydı.”
DER ANGRIFF
10 Kasım 1938
2
“Kemal ATATÜRK kendinden sonra geleceklere sadece yirmi yıllık bir eser değil, aynı
zamanda dış dünyada da itibarını kanıtlamış ve yükselmekte olan bir devlet bırakmaktadır.”
DRESDNER NEUESTE
10 Kasım 1938
“Almanya ATATÜRK’ün eserine ve mücadelesine hayrandır. Onda; tarihi eseri, özgürlüğü
seven bütün uluslar için bir sembol olarak kalacak kudretli bir kişilik görmektedir.”
GERMANIA
(Cumhuriyet, 15 Kasım 1938)
“Mustafa Kemal, Dünya Savaşı sonrası güçlü kişiliği sayesinde Türk halkını büyük bir
başarıyla yönetmiş ve liderliğiyle o yıllara haklı olarak damgasını vurmuştur.”
“Yakın Doğu’nun bugünkü görünümünde en büyük pay kesinlikle bu askerlik hayatından
gelme adamındır.”
“Kemal ATATÜRK kurucusu olduğu yeni Türkiye Devleti’nin özgürlüğü ve bağımsızlığı içeride
ve dışarıda herkes tarafından kabul edilinceye kadar neredeyse dört yıl boyunca sürekli savaşmak
zorunda kalmıştır.“
GERMANIA
10 Kasım 1938
“Mustafa Kemal’in ya da Anadolulu Türklerin ‘Türklerin babası’ anlamında kendisine
verdikleri ismiyle Kemal ATATÜRK’ün dehası halkını yüzyıllardır süregelen geleneklerin muazzam
engellemelerine karşın bir ulus hâline getirmesinde, bağımsız bir devlet olma iddiasını Dünya
Savaşı’nın galip ülkelerine hem askerî hem diplomatik anlamda kabul ettirmesinde ve kendi
özündeki Anadolu kültürü ve dünya görüşünü harfi harfine uygulamasında görülmektedir.”
MÜNCHNER NEUESTE
10 Kasım 1938
“Kendisinin tarihî büyüklüğü, eseri olan yeni Türkiye’ye bakılarak bugünden ölçülebilir. Çelik
gibi azim ve gayreti, uzağı gören akıl ve hikmetle birleştirmiş olan bu gerçek halk önderi ve devlet
adamı; Anadolu dağlarının en uzak ve ıssız köşesindeki köylere bile başka bir ruh aşılamıştır.”
ILLUSTRIERTE ZEITUNG Dergisi
(Cumhuriyet, 28 Kasım 1938)
DEVLET VE BİLİM ADAMLARI:
“Mustafa Kemal Bey, sorumluluk yüklenmekten korkmayan doğuştan bir şef idi. 25 Nisan
sabahı 19’uncu Tümeniyle kendiliğinden düşmana saldırmaya karar verdi, onu kıyıya sürdü ve
sonra üç ay boyunca kendisine yapılan çetin saldırılara inatçı ve sarsılmaz bir karşı koymada
bulundu. Onun azmine tam olarak güvenebilirdim.
Liman Von SANDERS
Alman General
“Mustafa Kemal’i yüksek komutanların çoğuna üstün kılan vasıf, ölümü küçümsemek ve
yiğitlik göstermek konusunda askerlerine en büyük örnek olmasıdır.”
“Mustafa Kemal hırpalanmış, silahı elinden alınmış olan bir milletle tarihe yeni bir devir
açmak için mücadeleye girişti ve bu mücadelesinde, ruh kudretinin dünya yüzündeki bütün
silahlara üstün olduğunu ispat etti.”
Prof.Dr. Herbert MELZİG
Alman Tarihçi
3
“Memleketin siyasi hayatını gereğince tanıyan yabancı gözlemciler, hayatının alçakgönüllü
başlangıcına ve ulusunun babası olmak büyüklüğüne tamamıyla uyan demokratik prensipleri
uygulama yolunda Gazi’nin çok uğraştığını tasdik ederler.” (1930)
Emil LUDWİG
Alman Tarihçi
(Tan, 26 Kasım 1938)
“ATATÜRK’ün büyük devlet adamlarına özgü yaratıcı gücünün tarihe mal olmuş
sonuçlarından biri de Türk ulusunu Doğululuktan sıyırıp bir Avrupa devleti durumuna getirmiş
olmasıdır.“
Franz von PAPEN
Eski Alman Büyükelçisi
“ATATÜRK’ün on beş yıl gibi kısa bir sürede eriştiği başarılar, bütün dünya karşısında kendi
başına bir tarihtir. Yeni Türkiye ise çalışmanın, gelişmenin, güçlülüğün ve yarına inancın şerefli bir
örneğidir.”
Reinhard HÜBER
Alman Yazar
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ
BASIN:
“Bugünün Türkiye’si tek bir adamın, Kemal ATATÜRK’ün uzayan gölgesidir. ATATÜRK
geçtiğimiz yirmi yıl süresince Türkiye’nin umutsuz, güçsüz ve geri kalmış Doğulu bir devlet
olmaktan, güçlü, öz güvenli ve ilerleyen bir millet durumuna geldiği, takdire şayan evriminin itici
gücü oldu.”
THE WASHINGTON POST
11 Kasım 1938
“Türkiye’nin modernleşmesi insanlık tarihinin en çarpıcı sayfalarından biridir ve bu sayfayı
yazan Kemal’di.”
CHICAGO DAILY TRIBUNE
11 Kasım 1938
“Halkından ayrılmış olması Türkler için trajik bir kayıptır ama bu aynı zamanda dünya için de
bir kayıptır. Çünkü Kemal, Türkiye’yi insani ilerleme yoluna sokmuştu, hayatını onun hep daha ileri
gitmesine adamıştı… Onun yönetiminde Türkiye, Yakın Doğu’da yeni bir istikrar unsuru oldu, saygı
uyandıracak kadar kuvvetli ve talihsiz girişimlerden kaçınacak kadar bilge.”
CHICAGO DAILY TRIBUNE
11 Kasım 1938
“Avrupa’nın savaş sonrasındaki tarihî liderlerini başarılarına göre sıraya koyan eksiksiz bir
liste oluştursaydık asker, yaratıcı, reformcu, modern Türkiye’nin kurucusu Cumhurbaşkanı Kemal
ATATÜRK bu listenin en başlarında yer alırdı. Ölümü dünya barışı için gerçek bir kayıp oldu.”
LOS ANGELES TIMES
11 Kasım 1938
4
DEVLET VE BİLİM ADAMLARI:
“Benim üzüntüm iki türlüdür: Önce büyük bir adamın kaybından dolayı bütün dünya gibi
üzgünüm. İkinci üzüntüm ise bu büyük adamla tanışmak konusundaki içten dileğimin
gerçekleşmesine imkân kalmamış olmasıdır.”
Franklin D. ROOSVELT
ABD Başkanı
(Cumhuriyet, 21 Kasım 1938)
“ATATÜRK adı insana bu yüzyılın büyük insanlarından birinin tarihî başarılarını, Türk
ulusuna ilham veren önderliğini, modern dünyayı anlayışındaki ileri görüşlülüğü ve bir askerî önder
olarak kudret ve cesaretini hatırlatmaktadır.
Ölümünün yıl dönümünde bu büyük adamı saygı ile selamlarım.”
John F. KENNEDY
ABD Başkanı
(Cumhuriyet, 10 Kasım 1963)
“Hiçbir Türk, yurttaşlarının içinde bulundukları korkunç durumu Kemal ATATÜRK kadar
doğru bir şekilde göremedi. Türklerin düşünüş tarzının ne şekilde değişebildiğini anlayan yalnız o
olmuştur.”
Charles N.SHERRILL
Amerika’nın Eski Türkiye Büyükelçisi
“ATATÜRK’ün uluslararası ilişkilerdeki görüşlerini inceleyen bir kimse, düşüncelerinin değeri
ve ifade edildikleri zamanı aşan manaları karşısında benim gibi daima hayrete düşer.”
Avra M. WARREN
Amerikan Büyükelçisi
“Bu asker devlet adamı, çağımızın en büyük liderlerinden biri idi. Kendisi Türkiye’nin,
dünyanın en ileri memleketleri arasında hak ettiği yeri almasını sağlamıştır. Keza o, Türklere bir
ulusun büyüklüğünün temel taşını teşkil eden kendine güvenme ve dayanma gücünü
kazandırmıştır. Ben ATATÜRK’ün sadık arkadaşlarından biri olmakla gurur duyuyorum.”
Douglas Mac ARTHUR
Amerikalı General
(Milliyet, 10 Kasım 1963)
“İlk büyük başarıları -bir ordu, bir millet ve parçalanmış imparatorluğun yıkıntılarından bir
millet kurarak ve millî topraklardan istilacıları sürerek- kahramanca üsluptaydı.
Bernard LEWIS
Amerikalı Tarihçi
“Yarın Türkler herhangi bir karar vermek durumunda kalsalar ATATÜRK’ün Nutku’nu
kendilerine rehber tutacaklardır.”
Ernest JACKH
Amerikalı Profesör
5
AVUSTURYA
BASIN:
“Kemal ATATÜRK cesur ve yolundan dönmeyen karakterine bağlı olarak sahip olduğu
detaycı ve kararlı iradesi sayesinde hayatı boyunca başarılara ulaştı; okul zamanında, askerken ve
devlet adamıyken de bu durum hiç değişmedi.”
NEUES WIENER
10 Kasım 1938
“Öldüğünde başarılarının en yüksek noktasındaydı çünkü ardında Dünya Savaşı’nda tüm
temelleri çökmüş olan bir imparatorluğun yerine özenle ve özgürce kurulmuş bir ülke bırakmıştı.”
NEUE FREIE PRESSE
11 Kasım 1938
“Bugün Türkiye, Mustafa Kemal’in sayesinde, yalnızca kendi millî kararlarına güçlü bir
biçimde bağlı, kendi politikasını sürdürebilen ve diplomatik arenada Avrupalı güçler arasında
paslaşılan bir top olmaktan çıkmış bir devlettir.”
WIENER ZEITUNG
11 Kasım 1938
“Türkiye’de şimdiye kadar olan bitenler, asrımızın en önemli devrimlerindendir… Bu büyük
sosyal devrim, Anadolu’da Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın idaresi altında harekete gelen Türk
İnkılabı’yla başladı ve uzun mücadelelerden sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin ilanıyla şerefli bir
surette neticelendi.”
“Türk Devrimi’nin en önemli hususiyeti; kan dökmek, kale fethetmek ve sokak muharebesi
yapmak gibi şeyleri tanımamış olmasıdır. Hadisat, organik ve hatta diyebiliriz ki ‘kanuni’ bir şekilde
cereyan etmiştir. Bu devrim, günün birinde sessizce başladı ve kısa bir zamanda yapması lazım
gelen şeyi yaptı. Yani ulusal bir Türk Devleti’ni vücuda getirdi.”
ARBEITER WOCHE
26 Kasım 1935
BELÇİKA
BASIN:
“Türkiye’nin uluslararası ünü, itibarı ve otoritesi durmaksızın yükselmiştir. Ulusuna bu kadar
az zamanda, bu ölçüde hizmet edebilen tek devlet adamı ATATÜRK’tür.”
LIBRE BELGIQUE
(Ulus, 12 Kasım 1938)
“ATATÜRK devrimleri o kadar büyüktür ki bunların yüceliği karşısında dünya hâlâ hayrettedir.
Bu devrimler köhne bir imparatorluktan Batılı ve modern bir Türkiye yaratmıştır.”
SOIR
(Ulus, 12 Kasım 1938)
DEVLET VE BİLİM ADAMLARI:
“Mustafa Kemal, memleketi için her şeyin kaybolmuş göründüğü bir zamanda olağanüstü bir
kalkınma gerçekleştirmiştir. On beş sene evvel kahramanca bir inat ile yapılmış olan İstiklal Harbi
yeni Türkiye’yi yaratan 1923 Lozan Muahedesi ile sona ermiştir.”
Henri LIEBRECHT
Belçikalı Yazar,
Belçika Güzel Sanatlar Akademisi Üyesi
6
“Ben Ankara’da oturduğum zaman daima güneşe bakardım. Fakat ben güneşi ufukta değil,
Çankaya’da görürdüm; çünkü gerçek güneş, Çankaya’daki ATATÜRK denilen güneşti.
ATATÜRK’ün ölümü yalnız Türkiye için değil, bütün dünya için büyük bir kayıptır.”
De RAYMOND
Belçika’nın Eski Türkiye Büyükelçisi
(Cumhuriyet, 20 Kasım 1938)
BREZİLYA
BASIN:
“ATATÜRK tüm planlarını hiç tereddüt etmeden, sonuçlarından kuşku duymadan ve her
zaman ülkesinin iyiliği ve onuru için gerçekleştirdi. En karanlık günlerde bile ATATÜRK, aklına
koyduklarını uygulamakta en ufak bir kararsızlık göstermedi.”
JORNAL DO BRASIL
11 Kasım 1938
“Tarih boyunca dünyanın hiçbir ülkesinde Mustafa Kemal ATATÜRK kadar gayretli bir lider
görülmemiştir.”
O ESTADO DE S.PAULO
12 Kasım 1938
BULGARİSTAN
BASIN:
“Bir taraftan devletin varlığının pamuk ipliğine bağlı olduğu, diğer taraftan da Türk halkının
büyük sıkıntılar içinde yarınlara güvenini tamamen yitirdiği Osmanlı İmparatorluğu’nun en trajik
dönemlerinden birinde sosyal arenaya çıkan ATATÜRK, halkın uyanmasını, enerjisini yeniden
kazanmasını ve geleceğe güvenle bakmasını sağlamıştır.”
MIR
11 Kasım 1938
“Hiçbir memleket, yeni Türkiye’nin Ata’sı tarafından başarılan kadar güçlü, hızlı ve kökten bir
yenilik hamlesine erişememiştir.”
DNESS
(Cumhuriyet, 14 Kasım 1938)
“ATATÜRK; milletinin atası, kılıç, fikir, kalp ve irade adamı idi. Milletinin bu büyük evladı, aynı
zamanda XX. yüzyılın da büyük yurttaşıdır.”
SLOVO
(Ulus, 14 Kasım 1938)
DEVLET ADAMLARI:
“ATATÜRK’ün ölümünün 25’inci yıl dönümünün belirtilmesi; Kemal ATATÜRK’ün kişiliği ve
davasına yalnız Türk ulusunun sevgi ve minnettarlığının değil, dünya uluslarının da saygısının
belirtisidir.”
Todor JIVKOV
Bulgaristan Başbakanı
(Cumhuriyet, 11 Kasım 1963)
“Hiç şüphe yoktur ki onun gözlerini hayata yummasıyla insanlık, yeri kolay kolay
doldurulamayacak büyük bir adam kaybetmiştir.
General DASKALOF
(Tan, 19 Kasım 1938)
7
ÇİN
BASIN:
“Mustafa Kemal, hiç abartısız, modern Türkiye’nin yaratıcısı ve savaş sonrası Avrupa’sının
gerçekten öne çıkan şahsiyetlerinden biri olarak tanımlanabilir.”
THE CHINA PRESS
11 Kasım 1938
“Yeni Türkiye’nin Cumhurbaşkanı ATATÜRK’ün (Mustafa Kemal Paşa) ölümü, sadece dünya
çapında muhteşem bir şahsiyeti ve büyük bir lideri değil, on yıllar boyunca Türk halkının bağrında
alevlenmiş ve büyümüş özgürlük ateşinin gerçek kaynağını da bizden ayırdı.”
THE CHINA PRESS
12 Kasım 1938
DEVLET VE BİLİM ADAMLARI:
“Ulusunu hürriyet ve demokrasiye kavuşturmak uğrunda savaşarak başarı kazanan büyük
Türk önderi hakkındaki engin duygularımı ve hayranlığımı iletmek isterim. ATATÜRK’ün hayatı ve
eseri yalnız Türkiye için değil, fakat dünyanın bütün hür ulusları için de ilham kaynağı olmakta
devam edecektir.”
Çang Kay ŞEK
Çin Devlet Başkanı
(Vatan, 10 Kasım 1963)
“Mustafa Kemal yeni Türkiye’nin kalbidir. Eski, yıpranmış bir toplumdan yepyeni, güçlü bir
ulus yaratmış; eşsiz kişiliğiyle kendini herkese saydırmış, enerjisiyle herkesi kendine inandırmıştır.”
Ma Shao-CHENG
Çinli Yazar
“Çinliler Türkiye’den çok büyük dersler almışlardır. Bizce ATATÜRK’ün çizdiği çağdaş
insanlık siyaseti bütün dünya uluslarına bir ibret örneğidir. Çin ulusu bu büyük önderin çizdiği nurlu
yoldan yürümeye azmetmiştir.”
Wang Pun SON
Çin Elçiliği Müsteşarı
(Cumhuriyet, 13 Nisan 1935)
DANİMARKA
BASIN:
“Kemal ATATÜRK, hayatının en olgun çağında ve işinin ortasında vefat etti. Ancak bütün
hayatı boyunca bağlandığı askerlik ve devlet adamlığı idealleri tarihte iki ayrı çağın simgeleri olarak
devam etmektedir. İktidarlarını kılıçla elde eden pek çok kişinin aksine, Kemal zaferden sonra asla
kılıcını kullanmadı.”
BERLINGSKE TIDENDE
11 Kasım 1938
“Avrupa’nın “hasta adam”ı olan Türkiye, Kemal ATATÜRK’ün önderliğinde, uluslararası
saygınlığı sürekli gelişmekte olan, Batılı anlamda modern bir devlete dönüşmüştür.”
DAGENS NYHETER
11 Kasım 1938
8
FİLİSTİN
BASIN:
“Günümüzde çok az devlet adamı ülkesinin varlığı üzerinde Kemal ATATÜRK’ünkü kadar
derin bir etki bırakabilir. Bu yüzden de çok azı çağdaşları arasında böylesine beğeni
toplayabilmiştir. Onun ölümüyle Türkiye Cumhuriyeti kurucusunu, Türk milleti liderini; dünya ise
çağımızın seçkin devlet adamlarından birini yitirdi.”
PALESTINE POST
11 Kasım 1938
FRANSA
BASIN:
“Hiçbir kimse, bu muzaffer general, bu yılmaz devrimci, bu insan kahraman, bu çok popüler
adam kadar halkın kalbine yakın olmamıştır.”
LE PETIT PARISIEN
(Son Posta, 12 Kasım 1938)
“Ölüm, yenilgi nedir bilmeyen bu adamı alt etti. Fakat onun yüce eseri ölümsüzdür.”
LE TEMPS
(Cumhuriyet, 16 Kasım 1938)
“Tarih çok büyükler gördü. İskenderleri, Napolyonları, Washingtonları gördü. Fakat XX.
yüzyılda büyüklük rekorunu ATATÜRK, bu Türk oğlu Türk kırdı.”
L’ILLUSTRATION
(Cumhuriyet, 23 Kasım 1938)
DEVLET VE BİLİM ADAMLARI:
“Hayatını, yurdunu yeniden şerefle diriltmeye hasretmiş olan hararetli yurtseverin ve büyük
devlet adamının göçtüğü şu anda, derin bir heyecanla Türkiye’nin yasına katılırım. Onun akılcı ve
barışçı yollarla gerçekleştirilen eseri, milletler tarihinde seçkin bir yer tutacaktır.”
Albert LEBRUN
Fransa Cumhurbaşkanı
(L’action Francaise, 11 Kasım 1938)
“Vatanının muzafferane bir şekilde yeniden hayata kavuşturulması davasına ömrünü
vakfetmiş olan o tutkulu yurtsever ve büyük devlet adamının aramızdan ayrılmış olduğu bu anda
Türkiye’nin kederini derin hislerle paylaşıyorum. Onun temkinli ve barışçı yöntemlerle
gerçekleştirmiş olduğu eser, halkların tarihine damgasını vuracaktır.”
Albert LEBRUN
Fransa Cumhurbaşkanı
(10 Kasım 1938 günü Türkiye Cumhurbaşkanı
Vekili Abdülhalik RENDA’ya çektiği
başsağlığı telgrafından)
“İlme karşı duyduğu alaka ve terakki hususundaki azmiyle genç Türkiye, Avrupa’ya
katılmıştır. Onda bugünkü medeniyetin en hararetli merkezlerinden birini selamlamaklığımız için
artık hiçbir şey eksik değildir.”
Edouard HERRIOT
Fransız Eski Başbakanı
9
“ATATÜRK’ün ölümü, o güzelim Türkiye için muazzam bir kayıptır. Onun kahramanlığı ve
dehasıdır ki Türkiye’yi bağımsızlığa kavuşturmuş ve kalkınma yoluna koymuştur.”
Albert SARRAUT
(Paris-Soir, 11 Kasım 1938)
“Karşımdaki bu büyük adamda, keşfettiğim bu büyük meçhulde maharet ve karakter o kadar
iyi işlenmişti ki sözlerinde hiçbir şüphe aranamazdı.”
Claude FARRERE
Fransız Yazar
“Ülkesini medeniyete ulaştıran eseriyle gurur duymayı hak eden Mustafa Kemal,
zaferlerinden hep alçakgönüllülükle bahseder ve basiretli görüşüyle olayların ta kalbine kadar
nüfuz ederdi.”
Charles de CHAMBRUN
Fransa’nın Eski Ankara Büyükelçisi
(Le Figaro, 11 Kasım 1938)
“ATATÜRK’ün kendine özgü dehasının asıl belirdiği nokta, ulusunun canlılık ve çalışmalarını
tehlike geçtikten sonra da sürdürmesi, yapıcılık zevkini devam ettirmesi ve bu yeni görevlerin her
birine karşı konulmaz bir çekicilik verebilmesidir. Bunun mantıkla açıklanmasına imkân yoktur; bu,
onun şahsi sırrıdır.”
Maurice PERNOT
Fransız gazeteci
(Cumhuriyet, 23 Kasım 1938)
HİNDİSTAN
DEVLET ADAMLARI:
“Kemal ATATÜRK veya bizim onu o zamanlar tanıdığımız ismiyle Kemal Paşa, gençlik
günlerimde benim kahramanımdı.
Büyük devrimlerini okuduğum zaman pek çok duygulandım. Türkiye’yi modernleştirme
yolunda Kemal ATATÜRK’ün giriştiği genel çabayı büyük bir takdirle karşıladım. Onun dinamizmi,
yılmak ve yorulmak bilmezliği insanda büyük bir etki yaratıyordu.
O, Doğu’da modern çağın yapıcılarından biridir. Onun en büyük hayranları arasında
bulunmakta devam ediyorum.”
Jawaharlal NEHRU
Hindistan Başbakanı
(Cumhuriyet, 10 Kasım 1963)
İNGİLTERE
BASIN:
“ATATÜRK, Hasta Adam’ı gömdüklerini sanan Avrupa devletlerine Türklerin arasında,
fışkırıp devletlerini yeniden canlandırmak için bir önderin sihirli değneğini bekleyen hayat pınarları
olduğunu gösterdi.”
THE TIMES
11 Kasım 1938
10
“Kendisi tarafından hazırlanıp yönetilmiş olan Türk Devrimi; erkek, kadın tüm yurttaşlarına,
Türkiye’nin önceki kuşaklarından hiçbirine nasip olmayan özgürlük ve güven dolu bir hayat sağladı.
Başarıları, Türkiye’yi Avrupa devleti yaptı, Yakın Doğu’nun tarihini değiştirdi.”
THE TIMES
(Cumhuriyet, 13 Kasım 1938)
“Bir zamanlar Avrupa’ya fuzuli girmiş bir devlet sayılan Türkiye, ATATÜRK’ün önderliği
altında Avrupa’nın iç politikasının değerli ve ilerici bir ülkesi olmuştur.”
THE TIMES
(Cumhuriyet, 15 Kasım 1938)
“Hiçbir modern lider ATATÜRK’ün karşılaşmış olduğu fiziksel ve sosyal güçlüklerle
karşılaşmamıştır. Fakat ATATÜRK kendi rızasıyla bu güçlüklere karşı savaşmayı seçip Türkiye’nin
batık ve tükenmiş kalıntılarını önce kurtarıp sonra ülkeyi tekrar inşa etme işine girişti.”
DAILY EXPRESS
11 Kasım 1938
“Hiçbir çağdaş isim Cumhurbaşkanı Kemal ATATÜRK veya Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın
ismi kadar tartışma yaratan bir isim olmadığı gibi hiçbir çağdaş isim de onun adı kadar saygı ve
memnuniyet uyandıramaz.
… Yaşamı sona erdiğinde, Türkiye’deki tüm yaşamı pürüzsüz bir şekilde kökünden değiştiren
dâhinin yanı sıra uluslararası ilişkilerde doğruyu ve sadece doğruyu yapan bir insan da öldü.”
“O cesareti, bilgeliği, nezaketi, mizah yeteneği, cazibesi ve kararlılığıyla Türkiye’nin
olgunlaşmasını sağladı.”
THE OBSERVER
13 Kasım 1938
“Cumhuriyet Türkiye’sinin Devlet Reisi Kemal ATATÜRK diğer liderlerde görmeye
alışmadığımız şu kıymetli vasıfları kendi şahsında toplamış bulunuyor: Tevazu, ehliyet ve
muvaffakiyet.”
THE TRUTH
(3 Haziran 1937 tarihli ANADOLU AJANSI’ndan)
DEVLET VE BİLİM ADAMLARI:
“İngiliz ulusu, ATATÜRK’ün devlet adamı niteliklerini ve ortaklaşa bağlı bulunduğumuz Batı
idealleriyle iki ülkemiz arasındaki dostluğun kuvvetlenmesi yönünde yaptıklarını hayranlık ve
minnettarlıkla daima anacaktır.”
II. Elizabeth
İngiltere Kraliçesi
“Arkadaşlar, yüzyıllar nadir olarak dâhi yetiştirir. Şu talihsizliğimize bakın ki o büyük dâhi
çağımızda Türk ulusuna nasip oldu. Mustafa Kemal’in dehasına karşı elden ne gelirdi?”
Lloyd GEORGE
İngiltere Başbakanı
11
“Savaşta Türkiye’yi kurtaran, savaştan sonra da Türk ulusunu yeniden dirilten ATATÜRK’ün
ölümü yalnız yurdu için değil, Avrupa için de en büyük kayıptır. Her sınıf halkın onun ardından
döktüğü içten gözyaşları bu büyük kahramana ve modern Türkiye’nin Ata’sına layık bir tezahürden
başka bir şey değildir.”
Winston CHURCHILL
İngiltere Başbakanı
(Tan, 18 Aralık 1938)
“Görüşü o kadar keskin ve sıhhatli idi ki olayların gidişi, halkın duyguları ve Türkiye’nin dış
münasebetlerle ilgili ihtiyacı hakkındaki sezişleri şaşılacak bir şekilde doğru çıkardı.”
“Türkiye, ATATÜRK gibi bir evlat yetiştirdiği için bahtiyardır.”
Sir Percy LORAINE
İngiltere Eski Büyükelçisi
“Ben şimdiye kadar on beş hükümdar ve cumhurbaşkanı ile özel ve resmî konuşmalar
yaptım. Bu geceki kadar ezildiğimi hatırlamıyorum. Mustafa Kemal’de büyük bir ruh kudretinin
esrarı var.”
Sir Charles TOWNSHEND
İngiliz General
“Kuvvetli, karakterli ve dünya ulusları arasında kendi ulusunun haklı durumu üzerinde kesin
ve pratik görüşlü bir adam olarak o, hiçbir zaman kişisel şöhret ve yükselme peşinde koşmadı.
Yurdunun çıkarlarını her şeyin üstünde tutan ve ulusu için en faydalı sonuca varmaya çalışan bu
zat, gücünü damarlarına işlemiş görev duygusundan alıyordu.”
A.RAWLINSON
İngiliz Albay
“ATATÜRK, kurtardığı Türkiye’ye sağlam temeller ve ilerideki gelişmesi için belirli bir amaç
bırakmıştı. Ona yalnız sağlam kuruluşlar vermekle kalmadı. Kökünü yurtseverlikten alan, kendi
kendisine karşı güven duygusuyla beslenen ve yeni enerjiler için verimli ödüller vadeden bir millî
ülkü de sağladı.”
Lord KINROSS
İngiliz Yazar
“Mustafa Kemal, memleketinin nüfuz ve itibarını yüksek bir seviyeye eriştirdi. Doğulu bir
ulustan yeni bir Batı devleti kurarak insanlık tarihinde kendine eşsiz bir yer sağladı. Bu ilerici ve
Batılılaşmış Türk, gerek kişiliği gerek başarıları dolayısıyla hayranlık ve saygılarımıza layıktır.”
Arnold TOYNBEE
İngiliz Tarihçi
İRAN
BASIN:
“Bu gibi dehalar ancak görünüşte ölürler. Çünkü gerçekte uluslarının anlayış ve görüşlerinde
derin ve silinmez izler bırakan eserleriyle daima hayattadırlar.”
TAHRAN
(Ulus, 23 Kasım 1938)
12
DEVLET ADAMLARI:
“Dünya tarihinde, Kemal ATATÜRK gibi önemli bir görevi kesin şekilde başarı ile
sonuçlandıran ve bir ulusun mutlu geleceğini sağlayacak sorumlulukları üzerine alan dürüst
insanlara çok ender rastlanmaktadır.
Bu azim ve irade iledir ki ATATÜRK; deha seziş ve başarıcılığı ile yalnız neticesiz bir savaşla
uçurum kenarına gelmiş bulunan yurdunu kurtarmakla kalmamış, aynı zamanda memleketini
çağdaş uygarlık düzeyine ulaştıracak bütün temelleri atmıştır.”
Rıza PEHLEVİ
İran Şahı
İRLANDA
BASIN:
“Birinci Dünya Savaşı yenilgisinden sonra girilen kriz sonucunda Türkiye dikkat çekici bir
kapasiteye, ispatlanmış bir kabiliyet ve cesarete sahip olan ve popülerliği tartışılmaz bir lidere sahip
oldu. Bu lider Mustafa Kemal’di. Çanakkale Taarruzu’nda büyük başarılarla hizmet veren bir
subaydı ve hayatının büyük bir bölümünü ülkesini iç ve dış mihrakların egemenliğinden kurtarmaya
adamıştı.”
THE IRISH TIMES
11 Kasım 1938
“Yirmi yılda bu dikkate şayan adam dünyanın en geri kalmış ülkelerinden birini gelecekte
dünyanın hesaba katması gereken güçlü bir millet hâline dönüştürdü.”
THE IRISH TIMES
11 Kasım 1938
İSPANYA
BASIN:
“Hiç şüphe yok ki Türkiye bugün yürürlükte olan sosyal ve siyasi reformları bitmek tükenmek
bilmeyen enerjisiyle gerçekleştiren Kemal ATATÜRK’e çok şey borçlu.
ABC
11 Kasım 1938
İSVİÇRE
BASIN:
“Türk gençliği ATATÜRK’ün ruhuna inanmıştır; asla geriye adım atmayacak, tereddüt
etmeden kendisine gösterilen yolda ilerleyecektir.”
NEUE ZÜRCHER ZEITUNG
10 Kasım 1938
“Cumhuriyet rejiminin kuruluşundan beri Mustafa Kemal’in yabancı büyük güçlerle
ilişkilerinde güttüğü amaç, Türkiye’nin bağımsızlığına ya da hareket özgürlüğüne zarar vermeden,
bütün güç odaklarıyla iyi ilişkiler sürdürmekti.”
LA TRIBUNE DES NATIONS
17 Kasım 1938
13
“Türklerin Gazi adını verdikleri adam, Türkiye’ye yalnız siyasi istiklalini vermekle kalmadı; o
tam manasıyla ve her şeyi tamam yepyeni bir devlet, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni yarattı. Bu
devleti teşkilatlandırdı, modern bir form verdi, sağlam bir politika temeli kurdu ve uzağı gören azimli
bir ‘aile babası’ gibi kendi yarattığı devleti idare etti. Bugünkü canlı Türkiye, Cumhur Reisi
ATATÜRK’ün ve etrafını saran sadık, zeki adamlarının eseridir. Bir devlet adamının ilk vasfı
çalışma arkadaşlarını seçmesini bilmesidir. Türkiye Cumhur Reisi bu vasfı mükemmel surette
göstermiştir.”
JOURNAL DE MONTREUX
(Ulus, 2 Temmuz 1936)
BİLİM ADAMLARI:
“Burada Arap alfabesinden Türk alfabesine geçişin öyküsünü de anlatabilirdim. Bu öyle bir
sosyal evrimdir ki Avrupa’da imkânsız olduğu düşünülürdü. ATATÜRK, Türkiye’nin kati bir şekilde
çağdaşlaşmasının aracı olarak gördüğü için bu değişimi bütün benliğiyle istedi.”
Eugene PITTARD
İsviçreli Profesör
(Journal de Geneve, 14 Kasım 1938)
İTALYA
BASIN:
“ATATÜRK’ün ölümü ile Orta Doğu’nun gelişmesinde, ilerlemesinde birinci derecede öncü
olan son derece kuvvetli bir devlet adamı kaybolmuştur.
TRIBUNA
(Ulus, 15 Kasım 1938)
“Yalnız devrimleri bile ATATÜRK isminin modern zamanların en cesur ıslahatçıları arasına
kaydedilmesi için kâfidir.”
MESSAGGERO
DEVLET VE BİLİM ADAMLARI:
Kemal ATATÜRK, yalnız yeni Türkiye’nin sembolü değil, aynı zamanda çağımızın en ilgi
çekici şahsiyetlerinden birisidir. Çalışkan, güçlü ve hür Avrupa’nın diğer ülkeleri ile iş birliğine
sağlam şekilde bağlı olan Türkiye, bugün de onun izinde yürümektedir.”
Giovanni LEONE
İtalya Başbakanı
“Devletinin yenilmez başkanı, komutanı, en önemlisi kurucusu. Doğduğu andan öldüğü ana
kadar galibiyet içinde yaşanmış bir hayat; ne olağanüstü bir geçmiş…
Tüm bunlar, başarıların ardından her zaman söylenen ve bilinen doğrular ama konu Kemal
ATATÜRK’ün kendisi olunca her şey gerçek ötesi bir hâl alıyor.”
Kont SFORZA
Eski İtalya Dışişleri Bakanı
(The Sunday Times, 20 Kasım 1938)
“Bir devlet başkanının yurttaşlarını dil bayramına davet etmesi ve ulusun silaha sarılırcasına
kuvvetli bir coşkunluk ve tutkunlukla buna cevap vermesi tarihte ilk defa gerçekleşmektedir.”
Ezzio BARTELİNİ
İtalyan Yazar
14
JAPONYA
BASIN:
“Erzurum ve Sivas Kongrelerini düzenleyip başına geçtiği milliyetçi hareketi zafere taşıyan
Kemal ATATÜRK’ün kariyerinin modern dünyada henüz bir eşine rastlanmamıştır. Ondan önce de
birçok önder uluslar yarattı. Ama onun işi hepsinden zordu. O, asırlardır çürümeye yüz tutmuş bir
ulusun yeniden ayakları üzerinde durmasını sağladı.”
THE JAPAN TIMES
12 Kasım 1938
“Sarışın, mavi gözlü yurtsever, Türkiye Cumhuriyeti’nin cumhurbaşkanı, ülkesi uğruna bir
ömre pek çok devlet başkanından daha fazla şey sığdırmayı başarmış Mustafa Kemal ATATÜRK...
Cumhurbaşkanı ATATÜRK’ün kuşkusuz yetenekli yardımcıları, sadık izleyicileri vardı fakat
Cumhuriyet’in kuruluşundan (29 Ekim 1923) bu yana Türk dış ve iç politikasına damgasını vuran
sıra dışı gerçekçilik, tümüyle onun özgün dehasının eseridir.”
THE JAPAN TIMES
13 Kasım 1938
“Türkiye’nin kaderi üzerinde birinci derecede etkili olmuş bu asker ve devlet adamı, ilerleme
adına enerjisini ve prestijini ortaya koydu. Bu yılmak bilmez adamın yüz yüze geldiği büyük
güçlükler karşısında çağımızın hiçbir lideri daha fazlasını yapamazdı.
ATATÜRK ve 1923’te kurduğu yeni devlet için ‘olağanüstü bir adam, olağanüstü bir devrim’
denmişti. Dünya Savaşı’nı izleyen devrimlerden hiçbiri, ATATÜRK’ün yönettiği Türk Ulusal Devrimi
kadar çabuk gerçekleştirilmemiş ve onun kadar çarpıcı sonuçlara ulaşmamıştır.”
THE JAPAN TIMES
13 Kasım 1938
“Sadece yirmi yıl gibi kısa bir süre içinde diplomatik hamlelerle Türkiye’yi sessiz sedasız
Yakın Doğu ulusları arasında birinci sıraya yükselten ve İslam ülkeleri arasında emsali bulunmayan
gerçek bir refaha kavuşturan kişiydi Cumhurbaşkanı ATATÜRK.
Ülkesini istemeden yalnız bırakmış olsa da biz onu dünyanın büyük adamları denilen
insanlardan ancak birkaçının el birliğiyle altından kalkabileceği bir görevi başarıyla tamamlamış bir
devlet adamı, sosyal reformcu ve diplomat olarak görmeye devam edeceğiz.”
THE OSAKA MAINICHI
13 Kasım 1938
“Biz Japonlar, Türkiye’den yaklaşık yarım yüzyıl önce benzeri görülmemiş bir yeniden
yapılanmaya giderek tüm dünyayı şaşkınlığa boğmuştuk. O nedenle Türklerin başarısında bu
kadar şaşılacak bir yön bulmayabiliriz. Ancak hiç unutmayalım ki biz yaptıklarımızı imparatorun
saygın kudreti sayesinde yapabildik. Oysa Kemal ATATÜRK’ün… ulusu çıplak elleriyle kaderin
pençesinden çekip aldığı ve gerçek bir ulusal reform sürecini başarıya kavuşturduğu ortam ve
koşullar, bizimkinden baştan aşağıya farklıydı. Kemal ATATÜRK’ün karşı karşıya bulunduğu (ve
başa çıkmayı başardığı) son derece tehlikeli durumu ve giydiği ateşten gömleği bizim
yaşadıklarımızla karşılaştırırsak bizim çok daha talihli olduğumuzu görerek ona derin bir sempati
duymaktan kendimizi alamayız.”
THE OSAKA MAINICHI
13 Kasım 1938
15
DEVLET ADAMLARI:
“Japonya’da ATATÜRK, Birinci Dünya Savaşı sonrası yıkımlarından Türkiye’yi kurtararak
büyük zafere ulaştıran kahraman ve Osmanlı İmparatorluğu yıkıntılarından yeni Türkiye
Cumhuriyeti’ni yaratan büyük bir devlet adamı olarak çok iyi tanınmaktadır. Özellikle ATATÜRK’ün
Türk Dili Devrimi’ni gerçekleştirmesi ve dinle siyaseti birbirinden ayırarak Türk toplumunun
modernleşmesini sağlamak yolundaki çabalarına karşı büyük bir hayranlık duymaktayız.”
Hayato IKEDA
Japonya Başbakanı
(Cumhuriyet, 11 Kasım 1963)
LİTVANYA
BASIN:
“Kemal sadece ortaya yeni bir yapı çıkarmakla kalmadı, aynı zamanda bu yeni yapının
milyonlarca insanın kalbinde taht kurmasını da sağladı. Bu yapının eskisine nazaran daha iyi, daha
hafif ve çok daha güzel olduğunu kanıtlayacak zaman da buldu. Alev alev yanan yürekler bu yapıyı
besleyip büyütecek. Kemal artık rahat uyuyabilir.”
LIETUVOS AIDAS
13 Kasım 1938
“Kemal’in bıraktığı görkemli miras, sadece gayretli bir milletin yeniden canlanan ruhunu değil,
Kemal’in yarattığı mucize karşısında Avrupa’nın ve hatta bütün dünyanın duyduğu huşuyu ihtiva
ediyor. Kemal’in Türkiye’si artık diğer ülkelerin nazarında yeni bir itibara ve Avrupa camiasında
layık olduğu bir mevkiye sahip.”
LIETUVOS AIDAS
13 Kasım 1938
MACARİSTAN
BASIN:
“Macaristan, Gazi Kemal ATATÜRK’ü, Türkiye’ye dayatılmış Paris Barış Antlaşmaları ağını
ilk kez delen ve yırtıp atan, Türkiye’yi hayata döndüren devlet adamı olarak tanımış ve aynı
zamanda Türkiye’yi değiştiren reformcu kimliğine hayranlık duymuştur.”
PESTER LLOYD
11 Kasım 1938
“Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Kemal ATATÜRK’ün ölümüyle asrın en büyük
şahsiyetlerinden biri, Türk milletinin kumandanı, büyük bir devlet başkanı, bir organizasyon dehası
bu dünyadan ayrıldı.”
PESTI HIRLAP
12 Kasım 1938
BİLİM ADAMLARI:
“Türkiye’yi bir arı kovanına ve bütün Türkleri de bal aramaya çıkmış çalışkan arılara
benzetiyorum. Nasıl arılar beylerinin etrafında toplanıp çalışırlarsa bütün Türk ulusu bugün büyük
dahi Gazi Mustafa Kemal’in etrafında toplanmışlardır.”
M.Zajti FRANEZ
Macar Profesör
(Cumhuriyet, 9 Ekim 1932)
“Kurtarıcı ATATÜRK, düşüncelerini kendi istediği gibi gerçekleştirmek hakkını bile
kullanmadı. Her şeyde ulusunun dilek ve iradesini ilk ve kesin bir ölçü saydı. Türk ulusunun
sevgisinden başka hiçbir amaç ve istek tanımadı.”
Fekete LAJOS
Macar Profesör
16
MISIR
BASIN:
“Yeni Türkiye, daha doğrusu Kemalist Türkiye’nin yaptığı ilerlemeler her sahaya ve her mesai
şubesine şamildir.”
ELMUKATTAM
4 Ocak 1936
“Bugün toprak, kahramanlığı, destanı dillerde dolaşan bir adamı içine almış bulunuyor. Fakat
tarih onun adını ölümsüzleştirecektir.”
EL-AHRAM
BİLİM ADAMLARI:
“Bir adamın ele avuca sığmaz iradesi ve olağanüstü yönetimiyle Türkler ve yeni Türkiye ruh
ve cisim bakımından tamamen değişmişlerdir. Türk halkı kuvvetli ve gururlu bir ulus, Türkiye
bayındır bir ülke olmuştur. Artık büyük devletlerin peyki (uydusu) olmak şöyle dursun Türkiye,
dostluğunu kazanmak çareleri aranan güçlü bir varlıktır.”
Aziz HANKI
Mısırlı Yazar
“ATATÜRK’ün Doğu için değeri, somut ve olumludur. Çünkü o, bize kültürce Batı’nın etkileri
altında kalıp boğuluruz diye duyduğumuz korkuların temelsiz olduğunu göstermiştir. O, Doğulu
uluslara, ulusal bütünlüklerini yitirmeden kendi değerlerini yeni durumlara nasıl uygulayacaklarını
göstermiştir.”
M.M. MOUSHARRAFA
Mısırlı Yazar
PAKİSTAN
DEVLET VE BİLİM ADAMLARI:
“Bütün dünyada ve özellikle Orta Doğu’daki Müslüman devletlere örnek olacak modern
Türkiye’nin inşasında ve kuruluşunda bu kadar fevkalade ve çarpıcı hizmetler veren bir kişi
hakkında tatmin edici bir şekilde konuşmak imkânsızdır. Halkını kurtarıp örgütlemede kullandığı
fevkalade yöntemlerin ve bütün olanaksızlıklara karşı savaşmasının dünyada bir eşi daha yoktur.
Onun ölümüyle sadece Müslümanlar değil, bütün dünya şimdiye kadar gelmiş en büyük
insanlarından birini kaybetti.”
Muhammet Ali CİNNAH
Pakistan Devlet Başkanı
(The Statesman, 11 Kasım 1938)
“O, Türkiye’yi kurmakla bütün dünya uluslarına Müslümanların seslerini duyuracak kudrette
olduğunu ispat etti. Kemal ATATÜRK’ün ölümüyle Müslüman dünyası en büyük kahramanını
kaybetmiştir.”
Muhammed Ali CİNNAH
Pakistan Devlet Başkanı
(Millet gazetesi, 10 Kasım 1954)
“Kemal ATATÜRK yalnız bu yüzyılın en büyük adamlarından biri değildir. Biz Pakistan’da
onu, gelmiş geçmiş bütün çağların en büyük adamlarından biri olarak görüyoruz.”
Eyüp Han
Pakistan Devlet Başkanı
(Cumhuriyet, 10 Kasım 1963)
17
“Bizim aslımız rengi uçmuş bir kıvılcım iken onun bakışıyla cihanı kaplayan ve aydınlatan bir
güneş hâline geldik.”
Muhammed İKBAL
Pakistanlı Şair
ROMANYA
BASIN:
“Genç Türkiye Cumhuriyeti’nin Cumhurbaşkanı Gazi ATATÜRK, belki de zamanımızın en
büyüklerinden biriydi çünkü onun yaptıkları gerçekten mucizedir.
Türkiye Cumhuriyeti! Bu sözcüklerde büyük ATATÜRK’ün muhteşem eserini meydana
getiren köklü politik, ekonomik, mali değişikliklerin anlamı saklıdır.”
UNIVERSUL
12 Kasım 1938
DEVLET VE BİLİM ADAMLARI:
“ATATÜRK dünya üzerinde yeni bir devir açmış bir insandır. Ben onun Türk kadınlarına hak
vererek ve bir ülkede, anayı yakışırı olduğu yüceliğe eriştirip Batı’ya ders verdiğini nasıl
unuturum?”
Prenses Aleksandrina CANTACUZENE
Uluslararası Kadınlar Birliği Romanya Delegesi
(Cumhuriyet, 15 Nisan 1935)
“ATATÜRK için yüzyılımızın en büyük insanı desek mübalağa etmez ancak gerçeği belirtmiş
oluruz. O, devrimcilerin en büyüğüdür ve yüzyılımız bu en büyük devrimcisine çok şey borçludur.”
Martinescu ASAU
Romen Yazar
SİNGAPUR
BASIN:
“Gazi Mustafa Kemal Paşa efsanesinin temelinde iki olağanüstü başarı yatıyor: Bunlardan
birincisi, Mustafa Kemal’in son nefesini vermekte olan bir imparatorluğun yıkıntılarından bir
cumhuriyet yaratması. İkinci başarı da halkı bu Cumhuriyet’i yaşatacak şekilde eğitmesi.”
MALAYA TRIBUNE
11 Kasım 1938
SOVYET SOSYALİST CUMHURİYETLER BİRLİĞİ
BASIN:
“Mustafa Kemal’in büyük askerî zekâsı ve aklı, geniş ufku ve millî davaya sadık olması, onu
Türk halkının Millî Kurtuluş Hareketi’nde ünlü bir önder olarak öne çıkardı.”
“Mustafa Kemal’in cumhurbaşkanı olduğu dönemde Türkiye iç durumunu iyileştirerek
uluslararası alanda yerini pekiştirmiş, sanayisini kurmaya başlamış, uluslararası politikada önemli
bir rol oynar hâle gelmiştir.”
IZVESTIA
11 Kasım 1938
DEVLET ADAMLARI:
“Dost Türkiye’de gördüğümüz ve işittiğimiz şeylerin bütünü, bizde, şöhreti bütün cihana
yayılmış olan tecrübeli şefinin idaresi altında herkesin teveccüh ve hürmetini celbeden büyük Türk
milletinin millî istiklalini devamlı bir muvaffakiyetle takviye etmiş ve yeni millî bünyesini vücuda
getirmiş olduğu kanaatini hasıl etmiştir.”
Mihail KALİNİN
Sovyet Devlet Adamı
18
“Yakın ve Orta Doğu’da ilk cumhuriyet, doğuşunu ona borçludur. Bu cumhuriyet, birçok
ulusun millî özgürlük savaşlarına ışık tutmuştur. ATATÜRK’ün yönetimindeki Türkiye’nin
uluslararası otoritesi yükselmiş ve ülkesi dünya siyasetinde önemli bir rol oynamaya başlamıştır.
Nikita S. KRUŞÇEV
Sovyet Devlet Adamı
(Cumhuriyet, 10 Kasım 1963)
“Osmanlı İmparatorluğu’nun yerinde bugün Büyük Şefi ATATÜRK’ün yönetimiyle ilerleyen ve
barış için en büyük etken olan genç bir Türkiye vardır.”
Maksim LİTVİNOV
Sovyet Dışişleri Bakanı
TUNUS
DEVLET ADAMLARI:
“Biz onun kişiliğinde, savaş alanlarında, büyük bir asker olduğunu ispat ettikten sonra her
şeyin büsbütün kaybolduğunun sanıldığı bir anda ulusundan umudunu kesmeyi şiddetle reddeden,
Tanrı’nın seçtiği büyük insanı yüceltiyor, kutluyoruz.
ATATÜRK böylece ölümü köleliğe üstün tutan bir ulusun neler yapabileceğini hayretler içinde
kalan dünyaya göstermiştir. Bu örnek unutulmayacak, onun ölmez eseri, egemenliklerini elde etmiş
ulusların kaderlerine hükmedenler için ışıklı bir örnek ve bir ilham kaynağı olarak kalacaktır.”
Habip BURGİBA
Tunus Devlet Başkanı
(Cumhuriyet, 10 Kasım 1963)
“Sakarya Savaşı, Sakarya Zaferi, yirmi yaşımın en kuvvetli hatırası olmuştur. O zamanlar
kendi kendime diyordum: Acaba ben de ulusumu böylesine seferber edemez miyim, onun ruhunda
bu kurtarıcı hamleyi, bu dizgin tanımaz ihtirası aşılayamaz mıyım?”
Habip BURGİBA
Tunus Devlet Başkanı
(Cumhuriyet, 26 Mart 1965)
YENİ ZELANDA
BASIN:
“ATATÜRK muhteşem bir generaldi, fırsatları kullanan ve belki de Büyük Savaş’ın yarattığı
en iyi generaldi. ANZAC’ların Boğazlarda başarısızlığa uğraması tamamen onun kişisel
girişimciliği, konulara hâkimiyeti ve kişiliğinde var olan unsurlardan kaynaklanıyordu.”
“Her gerçek asker gibi son derece parlak başarılarına rağmen savaşmayı hiç sevmezdi.
Askerleştirilmiş bir milletin başında bulunan sağlam durumdaki bir lider olarak güçsüz komşularının
üzerine saldırmadı ve başka ülkelerin aralarındaki tartışmalara karışmadı. Fesatçı ve ihtiraslı
düşmanlarını saf dışı ederken acımasızdı fakat sıradan Türkler için ise bir babanın vereceği sevgiyi
ve şefkati göstermişti.”
EVENING POST
11 Kasım 1938
“Şu anda açıkça görebiliyoruz ki Kemal ATATÜRK olmasaydı modern Türkiye diye bir şey de
olmayacaktı. Ülkesini dünya ülkeleri arasında halkının asırlarca rüyasında bile göremediği bir
konuma taşıdı. Ulusal sınırlar dışında kalan birtakım toprakları elinde tutmanın bir kudret değil,
zafiyet kaynağı olduğunu görecek kadar bilgeydi. Ulusunu, diğer ülkelerin ittifak yapmak ve
teveccühünü kazanmak için uğraştığı önemli bir ulus hâline getirdi.”
DOMINION
11 Kasım 1938
19
YUGOSLAVYA
BASIN:
“ ATATÜRK’ün kendi hayatını Türk milletinin hayatına adadığına dair sayısız delil vardır.
ATATÜRK halk arasında Türkiye Cumhuriyeti’nin sade bir vatandaşı gibi hareket ediyor, fakir
Anadolu köylüsüne ve sade vatandaşa değer veriyordu. Yurt gezilerinde herkesle yakın temasta
bulunmaktan kendini alamıyordu. Herkese halk insanı olarak sesleniyordu.”
POLITIKA
12 Kasım 1938
“O gerçek bir ATATÜRK’tür. Çünkü yeni bir devleti bir sihirbaz olarak değil, ona yeni ufuklar
açan gerçek bir önder olarak ortaya çıkarmıştır. O, yalnızca yeni bir uygarlığın kurucusu değildir.
O, aynı zamanda, uygarlığın en yüksek değerlerine kadar ilerleyecek yepyeni bir Türkiye’nin de
manevi ATA’sıdır.”
POLITIKA
12 Kasım 1938
“Dünya şimdiye kadar kürsülere çıkmış en değerli halk liderini, cumhurbaşkanını ve çağdaş
tarihin Yakın Doğu’daki en büyük devlet adamını yitirdi.”
“Yüzünün dış görünüşü iç özelliklerine ve kabiliyetlerine uyuyordu. İç özelliklerinden
mahareti, becerikliliği, toplum sevgisi, kararlılığı, kandırılamayışı, devrimciliği, reformculuğu,
yaratıcılığı, çalışkanlığı, cüretkârlığı ve ihtirası devrimci-ilerici ve millî idealleri yüksek kişilere özgü
vasıflardır.”
POLITIKA
13 Kasım 1938
“Milletinin mutluluğu ve refahı için sağlığından feragat eden, hayatı boyunca hiç durmadan
çalışan, aynı hayatı bu yüce ülkü için defalarca tehlikeye atan, yine bu ülkü için karşısına çıkan
bütün engelleri aşan, bütün zincirleri koparan büyük Önder Kemal ATATÜRK’ü anlatmaya
kelimeler yetmez. Ama yaptıklarına verebileceğimiz en iyi örnek, yeni, modern, zengin ve güçlü
Türkiye Cumhuriyeti’dir.”
PRAVDA
11 Kasım 1938
“Gazi Mustafa Kemal, imzaladıkları Lozan Antlaşması’na hep uymuş ve milletlerarası
ilişkilerde hep barışçıl olmuştur. Haklı olduğu alanlarda hakkını aramayı da bilmiştir.”
PRAVDA
11 Kasım 1938
DEVLET ADAMLARI:
“Kemal ATATÜRK, çağımızın en büyük şahsiyetlerinden biridir. Yaptığı işler, karakteri ve
dehası tartışılmaz büyüklüktedir. Türk tarihinin en karanlık döneminde ortaya çıkmış, yeni bir Türk
Devleti yaratmış ve bu devleti ekonomik ve politik bakımdan üst düzeylere taşımıştır. Bugün
Türkiye Cumhuriyeti, ATATÜRK sayesinde uluslararası alanda saygın bir yer edinmiştir. Türkiye,
bölgesinin ve dünyanın en önemli ülkelerinden biridir.”
M. STOYADİNOVİÇ
Yugoslavya İçişleri Bakanı
(Politika, 22 Kasım 1938)
20
YUNANİSTAN
BASIN:
“O, iki ülkeyi, Türkiye ve Yunanistan’ı birbirine yaklaştırdı. Barış ve ilerleme yolunda dost ve
müttefik yaptı. Ölüm, bir zamanın büyük rakibini, dünün büyük dostunu her tür siyasi ihtirastan
uzak gerçek bir insan olarak dünya tarihine teslim etti.”
KATHİMERİNİ
11 Kasım 1938
“Ülkeler, büyük adamlar için çok heykeller dikecekler ve şanlı yollarda kendilerine iyi kılavuz
olanları hep hatırlayacaklardır. Ama Türkiye, dağları delmeli, en derinlerde bile olsa arayıp
bulacağı en değerli taştan Kemal ATATÜRK’ün heykelini yapmalıdır. Çünkü Türkiye, dost-düşman
herkesin kıskandığı, hayran kaldığı bir insana sahip olma şansına kavuşmuştu. Onun ölümü,
sadece Türkiye için değil, bütün dünya uygarlığı için büyük bir kayıptır.”
KATHİMERİNİ
11 Kasım 1938
“Mustafa Kemal, Anadolu’daki zaferiyle kazandığı güç ve destekle donanmış olarak cesur
reformlar başlattı. Bu reformlar sayesinde, Türkiye birkaç yıl içinde bütün dünyanın hayranlıkla
baktığı büyük ilerlemeleri sağlayan bir devlet hâline geldi.”
KATHİMERİNİ
11 Kasım 1938
“O, hiç tereddütsüz çağdaş medeni devletler arasında bulunan bir devletin kurucusuydu.
Ölümü şüphesiz dost ve müttefik ülke için bir darbedir. Ancak attığı temeller, yeni Türkiye’nin
üzerinde dayandığı ve ilerleyeceği granittir. Tarih de bu granitin üzerine büyük reformcu Kemal
ATATÜRK’ün adını kazmıştır.”
VRADİNİ
10 Kasım 1938
“Kemal ATATÜRK ve destanlaşan mücadelesindeki seçkin yoldaşları tarafından yaratılan bu
yeni Türkiye’ye, Yunanistan samimi dostluk ve müttefiklik bağlarıyla bağlandı. O zaman Ege’nin iki
yakasında, anlaşılmaz bir şekilde yüzyıllar boyu kılıçlarını çarpıştıran bu iki halk için yeni bir dönem
başladı: Bugün ve yarın için yakın iş birliği dönemi. Kemal ATATÜRK, Balkanlarda her şeye yeni
bir biçim veren bu büyük tarihî değişimin mimarlarındandı. O, şanlı hayatı boyunca Yunanistan’ın
samimi bir dostu oldu. Ruhunun bütün gücüyle iki halkın iş birliğine inandı. Yunan halkı, bütün
ruhuyla dost ve müttefik Türk halkının büyük yasını paylaşıyor.”
VRADİNİ
11 Kasım 1938
DEVLET ADAMLARI:
“Onun yeni Türkiye’yi yaratan mucizesi, yüzyılları geride bırakan bir anıt olarak kalacaktır.”
General METAKSAS
Dönemin Yunan Başbakanı
(Cumhuriyet, 23 Kasım 1938)
“Anadolu’yu nüfuz mıntıkalarına ayırarak Osmanlı İmparatorluğu’nun ‘esvaplarını’ paylaşmak
isteyen ve sıkıyı görünce diplomasi yolu ile işin içinden sıyrılıp kaçan İngiliz, Fransız ve İtalyanları
Anadolu’dan uzaklaştırıp bizi de mağlup ettikten sonra karşımızda alelade bir adam bulunmadığını
ve hakiki yaratıcı kudretini kavramaktan uzak kalmış olduğumuzu kabul ettik.”
Yorgi PEŞMEZOĞLU
Dönemin Yunan Ekonomi Bakanı

Live visitor conversion tracking, Counter, Anti-spam, Heat map, SEO
Ankara escort İzmit escort Gaziantep escort Kuşadası escort İstanbul escort ankara escort Escort bayan İstanbul escort